Façade

http://www.merlininkazani.com/oyun_inceleme/1/Facade-1794.html


Façade, alışılagelmiş macera oyunlarındaki dallanma ve hikâye akışının aksine, gerçek zamanlı olarak oyuncunun hareketlerine, tepkilerine ve diyaloglarına göre hikâye akışının değiştiği, yapay zekâ tabanlı bir macera oyunu. Oyunumuz, multidisipliner olarak birçok yapay zekâ teknolojisini içerisinde barındırmakta.

Evet, kulağa çok hoş geliyor değil mi? Bu şekilde bir macera oyunu oynamak oldukça heyecan verici ama hemen ümitlenmeyin. Çünkü Façade, profesyonel bir oyun şirketi tarafından değil, akademisyenler tarafından beş yıllık bir süreçte yapılmış bir oyun. Şimdilik bu tarz oyunlara atalık yapacak teknolojinin denendiği küçük bir prototipten ileriye maalesef gidemiyor ancak kullanılan teknolojinin profesyonel oyun yapımcılarının elinde şekillendiği hayal edildiğinde ise insanın tüyleri diken diken oluyor.

Yapımcılar, oyuncuların doğal karakterlerle yine doğal bir konu ile dinamik bir oyun oynamasını sağlamayı amaçladıklarını söylüyorlar. Yapımcılara göre günümüzde oyuncular hareketlerine anında ve daha önceden belli olan tepkiler aldıkları oyunları oynamaktalar. Bu düşünceden hareket eden yapımcılar, oyunculara artık interaktif bir şekilde, an ve an oyunun gidişatının değişebileceği bir oyun tattırmayı amaçlamışlar. Daha önce oyuncunun diyaloglardan ya da karşılaştığı durumlardan oyununu hikâye akışının değişebileceği bazı oyunları oynadık ancak Façade bunlardan oldukça farklı. Oyun içerisinde karşımıza hiçbir zaman oyunun gidişatını değiştirecek seçenekler gelmiyor. Tam anlamıyla gerçek hayatta olduğu gibi anlık hareketlerimizle ve diyaloglarımızla oyunun akışını değiştirebiliyoruz.

Gelelim oyunumuzun konusuna, oyunumuz çok derin bir konuya sahip değil. Yapımcılar zaten sihirli nesnelerle uğraşacağınız, dünyayı ya da bir prensesi kurtaracağınız, canavarlarla savaşacağınız bir konuyu seçmek istememişler. Bunun yerine oyunun amacına uygun, daha insancıl, duygusal bir konu seçmeyi tercih etmişler. Oyuna öncelikle birçok erkek ve bayan karakter içerisinden seçim yaptıktan sonra, telesekreter mesajımızı dinleyerek başlıyoruz. Sonrasında, uzun süredir arkadaşlarımız olan Grace ve Trip çiftinin evinin kapısının önünde başlıyoruz. Çiftimiz otuzlu yaşlarda ve mutlu bir evliliğe sahip. Kapıyı çalıp, o geceyi çiftimizle beraber geçirmeye başladığımızda ise olan oluyor ve Grace ve Trip birbirine giriyor. Ne olduğunu anlamadan bizde kendimizi olayın daha doğrusu yaşanmak üzere olan bir dramanın içerisinde buluyoruz. Bundan sonrası artık size kalıyor. Çünkü oyunun gidişatı, karakterlerimizin geleceği, oyun esnasında gerçek zamanlı olarak belirleniyor. Grace ve Trip’in gerek birbirleriyle gerek bizimle yaptıkları diyalogları, oyun boyunca yüz ifadeleri ve vücut hareketleri yapay zekâ tarafından yönetiliyor.

Oyun boyunca karakterle tamamıyla interaktif bir iletişimimiz var. Klasik macera oyunlarında olduğu gibi daha önce hazırlanmış diyaloglardan seçim yapmak yerine karakterlerle doğrudan istediğimiz metinleri yazarak konuşabiliyoruz. Bu durumda diyalogların İngilizce olduğunu ve oyunun ciddi bir İngilizce bilgisi gereksinimine ihtiyaç duyduğunu söylememe sanırım gerek yoktur. Türe katılan yenilikler bununla bitmiyor. Oyuna eklenen yeni bir “text parser” teknolojisi ile eski text macera oyunlarında sıklıkla karşılaştığımız, diyaloglarda karşı taraftan “ne söylediğini anlamadım” cevabını neredeyse hiç almıyoruz.


Yapımcıların söylediklerine göre Façade’in yapımında üç önemli araştırma aşamasından geçilmiş. Birincisi, davranışlara göre değişen hiyerarşik, tiyatro benzeri bir hikâye akışının oluşturulması. İkincisi, oyuncunun an ve an etkileşimlerine göre gerçek zamanlı olarak hikâye akışını değiştirecek olan bir yapay zekâ yaratmak. Üçüncüsü ise bütün bunlarla bir arada oyuncuyu memnun edebilecek bir hikâye yazmak.

Bu araştırmalar ile beraber oyunda dört temel teknoloji kullanılmış. Bunlar:

· ABL(A Behaviour Language) adı verilen; duygu, kişilik içeren karakterlerin yaratılmasında kullanılan, Carnegie Mellon üniversitesinde geliştirilmiş bir programlama dili
· Diyalogların bilgisayar tarafından anlaşılmasını ve yorumlanmasını sağlayan Sandia Ulusal Laboratuarlarında geliştirilmiş bir yönetim/kural dili.
· Diyalogları yöneten ve oyuncunun diyaloglarına en iyi cevap vermeyi sağlayan bir framework.
· Grafik ve özellikle yüz ifadelerinin yaratıldığı, C++’da yazılmış bir animasyon motoru

Arayüze bakacak olursak, Myst benzeri yani “first person” oldukça basit bir arayüzle karşılaşıyoruz. İmlecimiz, oyun içerisinde kullanılacak herhangi bir nesnenin üzerine geldiğinde şekil değiştiriyor. Aynı şekilde oyundaki karakterler üzerinde kullandığımızda ise onları kucaklamamız, öpmemiz ya da sırtlarını sıvazlamamız mümkün.

Oyunun grafikleri, günümüz oyunları ile karşılaştırıldığında çok basit ve kötü kalıyor ancak akademisyenler tarafından farklı bir amaçla yapılmış olan bu oyundan zaten grafik kalitesi beklemek pek doğru olmaz. Çevre ve karakterler eski deyimle “vektör” grafiklere sahipler. Seslendirmeler oyun içerisinde oldukça önemli olduğu yeterince kaliteliler.

Gelelim oyunumuzun kötü yönlerine. Her şeyden önce oyuna başladığınızda maalesef hikâye hakkında hiçbir şey bilmiyorsunuz. Oyunun başına kısa bir video konularak karakterlerden özellikle geçmişlerinden bahsedilebilirdi. Bu şekilde oyuncu Trip ve Grace’in evine gittiğinde evde olabilecekler hakkında az da olsa bilgi sahibi olabilirdi.

Oyunun en büyük eksisi maalesef çok fazla bug içeriyor olması. Çoğu zaman Trip ve Grace, sizin ne dediğinizi anlamıyorlar ve bunu belirtmek yerine suratınıza anlamsız anlamsız bakmaya devam ediyorlar. Onların cevap vermesini beklemek oldukça uzun sürebiliyor, tabii ki sizi anladılarsa. Bunlarla beraber, eğer oyun içerisinde bahsettiğim bug’lara fazla rastlamazsanız oyun oldukça kısa sürüyor. Hatta daha kapının önünde çifte söyleyeceğiniz kötü sözlerle kapının suratınıza kapanmasına yol açabiliyorsunuz.

Façade, Michael Mateas and Andrew Stern adlarında sadece iki kişi tarafından geliştirilmiş bir oyun. www.interactivestory.net/ adresinden oyunu torrent olarak bedava indirebilirsiniz. Bir çok oyuncuyu, oyun olarak tatmin edeceğini sanmıyorum ancak macera oyun türünün gelecekte nasıl olacağına ışık tutan bu basit prototip oyunu türün sevenleri mutlaka oynamalı diye düşünüyorum. Çünkü bu oyunda kullanılan teknolojilerin adını gelecekte çok duyacağız…